Kolczyki z szafirami
W artykule „Kraina kamieni półszlachetnych – koral” posłużyłam się potocznie stosowanym w branży jubilerskiej terminem „kamienie półszlachetne”. Okazuje się, że termin ten jest nieadekwatny, o czym w rozmowie zgodził się nas przekonać Krzysztof Jacobson, Wiceprezes Stowarzyszenia Rzeczoznawców Jubilerskich.
Kwestia nazewnictwa i świadomość znaczenia stosowanych terminów w branży jubilerskiej od lat jest kwestią dość sporną. Zwrócił pan uwagę na zastosowany przeze mnie potocznie używany zwrot „kamienie półszlachetne”. Proszę o wyjaśnienie, gdzie tkwi błąd?
Krzysztof Jacobson: - Błąd tkwi w nazewnictwie. Od połowy 70 lat w Polsce zostało wprowadzone nazewnictwo zalecane przez CIBJO – Międzynarodowego Zjednoczenie Biżuterii, Wyrobów Srebrnych, Diamentów, Pereł i Kamieni. Polska nie jest członkiem tej organizacji, ale z inicjatywy pana Romana Urbaniaka, byłego prezesa Stowarzyszenia Rzeczoznawców Jubilerskich zaczęto stosować prawidłowe nazewnictwo na kamienie jubilerskie, zalecane przez CIBJO i zalecane na całym świecie. Opracowano i wydano książkę zatytułowaną „Nazewnictwo kamieni jubilerskich”. Jest to pierwsza próba uregulowania i wprowadzenia prawidłowego nazewnictwa dla kamieni jubilerskich. Wszystkie osoby pracujące w branży jubilerskiej powinny używać zalecane nazewnictwo, które ułatwia porozumiewanie się w sprawach związanych z kamieniami jubilerskimi. Określenie “kamienie półszlachetne” zostało wprowadzone w Polsce w latach sześćdziesiątych, nie wiadomo dlaczego i przez kogo. W wielu publikacjach jest ono używane, ale jest nieprawidłowe. To tak, jak by powiedzieć, że są kobiety i pół kobiety.
Czy nie jest tak, że określenie “półszlachetne” pojawiło się w języku polskim na bazie angielskiego: “semi-precious”?
K.J.:- Być może, ale jest to nazewnictwo nieprawidłowe.
Wydaje się, że dla łatwiejszego usystematyzowania i przyswojenia nazewnictwa kamieni szlachetnych i ozdobnych byłoby przedstawienie ogólnego ich podziału. Które kamienie są szlachetne, a które ozdobne?
K.J.: - Wszystko to, co po odpowiednim przygotowaniu (ukształtowaniu i oszlifowaniu) używamy do osadzenia w biżuterii i innych wyrobach jubilerskich nazywamy kamieniami jubilerskimi. Do wytwarzania kamieni jubilerskich wykorzystuje się materiały – substancje naturalne: kamienie szlachetne, kamienie ozdobne i substancje organiczne oraz produkty sztuczne. Kamienie szlachetne to minerały, z reguły kryształy cechujące się efektownymi i trwałymi właściwościami zdobniczymi (piękne zabarwienie, przeźroczystość, połysk, twardość i odporność na czynniki chemiczne). Występują w przyrodzie rzadko i w małych ilościach.
Natomiast kamienie ozdobne to także minerały, ale i skały cechujące się trwałymi właściwościami zdobniczymi i występują w dużych ilościach w przyrodzie.
Są także wykorzystywane substancje organiczne, czyli produkty pochodzenia organicznego wytwarzane przez organizmy zwierzęce, jak np. perły, perły hodowane, kość słoniowa czy korale oraz produkty organiczne, jak bursztyn i inne żywice kopalne oraz gagat.
Produkty sztuczne nazywamy te, które zostały wytworzone przy udziale lub przez człowieka. I tak: Kamienie syntetyczne – to kryształy lub substancje bezpostaciowe otrzymane sztucznie na drodze syntezy, których właściwości fizyko-chemiczne są identyczne do kamieni pochodzenia naturalnego. Mówimy także, że kamieniami syntetycznymi nazywamy kamienie otrzymane sztucznie na drodze syntezy, które maja swoje odpowiedniki w przyrodzie.
Kamienie składane - są wytwarzane dla celów jubilerskich i najczęściej składają się z dwóch (dublety) lub trzech części (tryplety). Jedna z tych części jest surowcem najczęściej naturalnym a pozostałe mogą być naturalne, syntetyczne lub sztuczne. Zasada wykorzystania kamieni składanych ma na celu optymalne wykorzystanie naturalnych surowców występujących w zbyt cienkich kawałkach. Niestety są także wykorzystywane w celach nieuczciwych.
Kamienie rekonstruowane – są to ciała stałe wytwarzane sztucznie przez odpowiednie sprasowanie lub sklejenie drobnych kawałków kamieni naturalnych.
Ostatnia grupą kamieni są imitacje – są to kamienie jubilerskie, które jedynie wyglądem zewnętrznym (barwą, połyskiem, przeźroczystością) imitują – naśladują inne kamienie jubilerskie mające zupełnie inne właściwości fizyczne i chemiczne.
Serdecznie dziękuję za podzielenie się wiedzą z czytelnikami serwisu pb.info.pl
rozmawiała Eva Szyszko